Izložba pod naslovom „Tradicionalni murali Afrike“ iz Muzeja afričke umetnosti biće svečano otvorena u Malom salonu Narodnog muzeja Zrenjanin u četvrtak, 14. maja 2026. godine u 18 časova. Ova postavka publici približava jedan od najfascinantnijih segmenata afričkog vizuelnog stvaralaštva – umetnost zidnog slikarstva. Na izložbi će biti predstavljene fotografije slikanih, reljefnih i mozaičkih ukrasa na delovima eksterijera i enterijera kuća i čitavih naseobina iz različitih delova afričkog kontinenta. Murali kao umetnička forma predstavljaju vekovnu tradiciju, a po izuzetnim likovnim dometima izdvajaju se ostvarenja umetnica naroda Igbo (Nigerija), Gurunsi (Burkina Faso i Gana), Ndebele i Basoto (Južna Afrika).
Specifičnost ove umetničke forme leži u njenoj neraskidivoj vezi sa prirodom. Usled klimatskih uslova, murali su svake godine, nakon kišnog perioda, obnavljani ili nanovo slikani. Međutim, ova efemernost i prolaznost nisu oslabile njihovu snagu. Naprotiv, žene-muralistkinje su decenijama i vekovima prenosile svoje umeće s generacije na generaciju, čuvajući estetsku i semantičku nit zajednice. Kroz njihove četkice i prste, zidovi kuća postajali su nosioci najdubljih vrednosti, vrlina, morala, ponosa i identiteta.
Ovi murali nisu puki ukras. Oni čine izuzetno čitljiv likovni rečnik koji obeležava ključne cikluse u životu pojedinca – od rođenja i inicijacije, preko braka, pa sve do smrti. Na zidovima privatnih kuća, ali i verskih objekata poput animističkih bogomolja, džamija i crkava, ispisana je istorija zajednice, njeno kolektivno sećanje i duh modernosti koji inspiriše i današnje afričke umetnike.
Danas, pomenute afričke zemlje na različite načine nastoje da očuvaju ovu tradicionalnu praksu. Izložba svedoči o toj borbi za očuvanje identiteta, prikazujući zidove koji više nisu samo arhitektonski elementi, već istinska slikarska platna koja pulsiraju životom.
Postavka „Tradicionalni murali Afrike“ svedoči o specifičnostima umetničkog izraza afričkih muralistkinja koje poput slikarskog platna oslikavaju zidove kuća, sadržavajući istovremeno elemente tradicionalnog kanona i duh modernosti od kojih polaze savremeni afrički umetnici.
Izložba će u Malom salonu zrenjaninskog muzeja biti dostupna publici do 2. jula 2026. godine. Autorka izložbe je Nataša Njegovanović Ristić, viša kustoskinja – istoričarka umetnosti iz Muzeja afričke umetnosti, dok je nadležna kustoskinja u zrenjaninskom muzeju programska direktorka Ivana Arađan, viša kustoskinja – istoričarka umetnosti.
