FacebookTwitter

lat | cir | eng

NARODNI MUZEJ ZRENJANIN

Slike Franca Kurca, viteza od Turna i Goldštajna

Zbirka likovne umetnosti Umetničkog odeljenja Narodnog muzeja u Zrenjaninu čuva dve slike identičnih likovnih kvaliteta i bliske tematike. Na jednoj od njih koja nosi naziv „Orfejev lament“ (za Euridikom) predstaljen je mitološki junak sa lirom i vencem oko glave, ogrnut krznom i crvenom draperijom. Pozadinom dominira antička građevina. Na drugoj slici predstavljena je naga devojka ogrnuta draperijom koja je levom rukom naslonjena na antičku bistu rimskog vladara. U dnu scene nalazi se posuda sa žarom, koja simbolizuje ognjište. Pretpostavka je da je na ovoj slici prikazana jedna od sveštenica rimske boginje Veste. Vestalke su bile zadužene da čuvaju večnu vatru koja simboliše dugovečnost starog Rima.

Nažalost, poreklo ovih slika u Likovnoj zbirci nije rasvetljeno. Jedini podatak kojim danas raspolažemo jeste to da su slike u Muzej stigle kao pokloni i da su prvi put zavedene u zbirnu inventarnu knjigu juna 1944. godine. Od 2005. godine nalaze se na stalnoj postavci Umetničkog odeljenja.

Na obe slike u donjem delu očuvan je oštećen natpis crvenom bojom koji govori ne samo o autoru ovih dela nego i o njegovom činu kopiranja – „Fr. v. Kurz cop. n(ach) Caucig“. Autor je kompozicije naslikao kopirajući uspešno dela čuvenog slovenačko-austrijskog slikara Franca Kavčića (1755, Gorica – 1828, Beč). Franc Kavčić bio je profesor i upravnik na bečkoj akademiji, i smatra se jednim od najznačajnijih slikara klasicizma u centralnoj Evropi, tako da čin kopiranja njegovih dela nije neuobičajen.

Autor dela iz zrenjaninskog Muzeja je austrijski slikar i plemić Franc Kurc (1807- 1878), vitez od Turna i Goldštajna (nem. Franz Kurz zum Thurn und Goldenstein). Franc Kurc je tri godine pohađao akademiju u Gracu (1831-1834), da bi se nakon toga doselio u Ljubljanu gde je radio kao profesor crtanja u trgovačkoj školi. Za sobom je ostavio preko hiljadu slika od čega 252 pejzaža, 138 oltarskih slika, 93 freske, kao i brojne portrete, arhitektonske i druge kompozicije. Radio je u duhu poznog klasicizma sa elementima nadolazećeg nazarenskog slikarstva i romantizma. Poznat je i po tome što je naslikao po sećanju portret Franca Prešerna 1850. godine, koji se danas smatra najranijim i najautentičnijom prikazom ovog književnika. Godine 1867. vratio se u Grac. U mestu Baden u blizini Beča, proveo je poslednje godine, do smrti 1878. godine.

Franc Kurc bavio se kopiranjem starih majstora sa velikim uspehom. Tokom studijskog putovanja u Italiju naslikao je kopije Ticijana Večelija i Pavla Veronezea. Pred samu smrt izradio je i kopiju slike Antonija Koređa „Jupiter i Ija“. Ova kopija Franca Kurca je 2010. godine prodata u bečkoj aukcijskoj kući Doroteum za cenu u rasponu od 6.000 do 7.000 evra.

Kustos – istoričar umetnosti Dejan Vorgić